6 Comments
User's avatar
Laura Brekelmans's avatar

Nice! Ik zag afgelopen week op het nieuws een stuk wat me wel flink aan het denken had gezet over de rol van zorg, ziekte, zwakte, "minder zijn" en dergelijke.

https://youtu.be/Wi54Bpwavns

Ik merk dat er inderdaad heel vaak ideëen langskomen van dat je maar altijd hard moet werken, dat ziek zijn betekent dat je een mindere bent in de samenleving..

Zo zat ik een keer in de trein en hoorde ik twee vrouwen praten over een collega met een burnout, de hoeveelheid argwaan die ik hoorde over haar toestand was echt bizar. Alsof ze zelf immuun zouden zijn voor ziekte en stress?

Het is bij zo veel mensen zo'n groot taboe om niet op de top van je leven te staan.

Heb zeker zelf ook veel last van het idee van moeten presteren, en zie dat ik dat ook op anderen projecteer. Terwijl dat eigenlijk nergens op slaat. Hard werken heeft zo zijn plek natuurlijk, maar zoals je zelf ook al mooi zei "de enige bloem die altijd bloeit is van plastic".

En dat terwijl we juist zoveel last hebben van eenzaamheid en stress (en... jaja, burnouts). Zou goed zijn als we meer tijd voor elkaar namen en meer accepteerden dat gewoon ok ook prima is.

Dus bij deze; "gij zult chillen"!

Die quote van de bloem van plastic gaat in mijn verzameling quotes trouwens.

Het doet me tevens denken aan dat we vaak botanische metaforen toepassen. Floreren is er natuurlijk ook zo een, maar alsof alleen de bloem van de plant er toe doet? Als je kijkt naar de bloem, dan heeft die ook een gezonde plant nodig. De plant heeft gezonde grond nodig, de grond allerlei insecten en mieren, nematoden, springstaartjes, wormen, rottende bladeren en nog veel meer.

Dan heb je nog niet meegenomen dat bloemen ook hartstikke fragiel zijn, of dat sommige bloemen bloeien maar voor een dag.

Of nog een leuke, er zijn ook veel planten die sneller gaan bloeien wanneer ze flink gestresst zijn.

Ik zie niet zo vaak substack posts langskomen met metaforen over dat we inspiratie moeten nemen uit de springstaartjes die schimmel van rottende bladeren eten, wel? 😅

Jo Bervoets's avatar

Fijn, ik had de eigen metafoor zelf nog niet zover doorgedacht, maar compleet mee eens: geen bloem zonder schimmels die rottende bladeren eten. Beetje de reconstructie van de Gaia metafoor op micro-niveau. Je bent duidelijk klaar voor Haraway - als je haar nog niet kent - "We are compost.", to be human is to accept being humus.

Laura Brekelmans's avatar

Oh ik was niet bekend met Haraway, heb wel nog een boekje liggen over Gaia theorie van Lovelock, en had ook een leuke gelezen van Margulis.

(Ik zat zelfs een beetje te experimenteren over deze onderwerpen op mijn substack met "symbiosis as metaphor" en nog wat, als je dat interessant vind)

Zal Haraway ook binnenkort eens bekijken dan!

Jo Bervoets's avatar

Zeker niet de makkelijkste om te lezen, maar Haraway is wel een Margulis nerd ;): https://read.dukeupress.edu/books/book/27/Staying-with-the-TroubleMaking-Kin-in-the

Koen Oprins's avatar

Bedankt voor het delen.

Ik ben het eens met de grondstelling: mensen zijn niet gemaakt om te floreren. De premisse van floreren als doel creëert een hiërarchie, breuklijnen, exclusie. Ik krijg anno 2026 nog steeds te horen dat ik maar moet bewijzen dat ik evenwaardig ben ‘ondanks mijn ASS (sic)’.

Ik heb doorheen mijn leven te horen gekregen dat ik niet voldoe aan verwachtingen. Mensen hebben geen idee wat autisme is en mijn niet-begrijpen moest wel kwaadwillig zijn, of op zijn minst luiheid. Want je bent toch slim. Het vermeende tekortschieten was in die visie mijn schuld. Al was/is onze maatschappij ontkerkelijkt, ik kende de parabel van de talenten en de boodschap klonk in essentie dat ik geen goed christen was. Floreren gij zult.

Niet floreren was in mijn schoolcarrière het vaste patroon. Eerste middelbaar, niet geslaagd, tweede middelbaar niet geslaagd, derde middelbaar niet geslaagd, vierde middelbaar niet geslaagd, opnieuw het vierde middelbaar in het buitengewoon onderwijs, opnieuw niet geslaagd.

Ook in het buitengewoon onderwijs tussen andere autisten voelde ik me een buitenstaander, diegene zonder vrienden, die eenzaam rondjes wandelde op de koer en tegen zichzelf praatte. Diegene die zich op internaat vermoeid terugtrok in zijn kamer.

Als mijn autisme dan wel bekend was, dan was de premisse van gezagsdragers dat ik niet floreerde, dat ik niet op gelijk niveau kon deelnemen aan de samenleving en mijn handelen gesuperviseerd moest worden. Autisme, mensen zonder kompas, een last, zonde.

Ik heb wel een kompas, zei ik tegen mezelf, in de periode dat ik yoga begon te volgen. Ik noemde mijn kompas statig mijn morele constitutie. Ik ontwikkelde hartverwarmende vriendschappen en kreeg een nieuwe veel gevoeligere persoonlijkheid. Ik schudde mijn rechtse rancuneuze veren af. Al moet ik de breuklijn niet overdrijven. Ik bleef me heel regelmatig ronduit slecht voelen. I kept frequently failing to flourish.

Ik ben me bewust dat leven relationeel beleven is. De planetaire situatie betekent voor mij ook een persoonlijk lijden. Ik heb zelf nooit ervaring gehad met een doodswens. In dien zin vermoed ik dat ik geprivilegieerd ben. Het NOOZO-principe indachtig wil ik mij niet normatief uitlaten. Ik heb een autistische klasgenoot gehad bij wie euthanasie is uitgevoerd toen hij 30 jaar was. Ik heb namens LAVA in een werkgroep rond suïcidepreventie gezeten. Ik heb dat als normatief ervaren. De idee van suïcide(gedachten) als zondig verwerp ik.

Jo Bervoets's avatar

"Floreren gij zult.", bedankt Koen om me te laten lachen en tegelijk een Christelijke moraal te verbinden met mijn idee. Ik zeg 'een' Christelijke moraal, omdat ik denk dat Christenen ook recht kunnen doen aan relationaliteit. Dat gezegd zijnde is de atomisering van wat we 'moeten' doen om het waard te zijn 'een goed mens' genoemd te worden in het verlengde van het soort Christelijkheid dat vooral bezig is met de eigen goddelijkheid. Bedankt ook voor je laatste paragraaf want dat is inderdaad essentieel waar ik het over had.